تحلیل تأثیر شوکهای صادرات نفتی و دستمزدها بر تورم در ایران با تاکید بر دوره تحریمی اخیر
Keywords:
Oil export shocks, Wages, Inflation, SanctionsAbstract
هدف تحقیق حاضر تحلیل تأثیر شوکهای صادرات نفتی و دستمزدها بر تورم در ایران با تاکید بر دوره تحریمی اخیر بود. روش تحقیق از نوع کاربردی و پس رویدادی می باشد. جامعه آماری این پژوهش، کشور ایران در طول دوره زمانی 2010 تا 2023 (1389 تا 1402) را در بر میگیرد. منابع اصلی تأمین دادهها شامل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مرکز آمار ایران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان برنامه و بودجه کشور، و همچنین نهادهای بینالمللی نظیر صندوق بینالمللی پول (IMF) و سازمان کشورهای صادرکننده نفت (OPEC) میباشند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از مدل بردار خودرگرسیون ساختاری (SVAR) و نرم افزار ایویوز استفاده شد. یافته ها نشان داد شوکهای منفی درآمد نفتی بر تورم اثر میگذارند،افزایش دستمزدها بهطور مستقیم موجب افزایش تورم خواهد شد وشوکهای درآمد نفتی و دستمزدها تأثیرات متفاوتی در کوتاهمدت و بلندمدت بر تورم دارند.
References
اثنیعشری، ابوالقاسم؛ ندری، کامران؛ ابوالحسنی، اصغر؛ مهرگان، نادر و بابایی سمیرمی، محمدرضا (1395). تاثیر تکانه های قیمت نفت بر تورم, رشد و پول، مطالعه موردی ایران. پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، 6(22)، 85-102.
تاریوردی، امیر، نیکوقدم، مسعود و الیاسپور، بهنام (1403). بررسی تأثیرات اقتصادی شوکهای ناشی از قیمت نفت در کشورهای صادرکننده نفت. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 9(32)، 87-112.
جعفری، محمد و گل خندان، ابوالقاسم (1399). شواهد تجربی جدید از تأیید آثار نامتقارن تکانههای نفتی بر روی تورم کشورهای عضو (OPEC). سیاستهای راهبردی و کلان، 8(ویژه نامه سال 1399)، 2-29.
دالمن پور، محمد و شفیعی، مریم (1393). آثار پویای شوکهای نامتقارن نفتی بر تورم در ایران. مطالعات کمی در مدیریت، 5(3)، 163-190.
زندی، فاطمه و قلعهوندی، نرگس (1400). تأثیر قیمت جهانی نفت بر رشد اقتصادی، تورم، بیکاری و کسری بودجه در ایران. پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، 11(21)، 23-41.
ساجدی، مهدی؛ امینی فرد، عباس؛ نونژاد، مسعود و حقیقت، علی (1398). بررسی اثر حداقل دستمزد بر متغیرهای اقتصاد کلان ایران در چارچوب یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی. تحقيقات مدل سازي اقتصادي، 10(37)، 177-226.
شاهمحمدی، عرفان (1401، 4 آذر). مارپیچ دستمزد و تورم تاثیر سیاستهای اشتباه بر اقتصاد. قابل دسترس در سایت تجارت نیوز با کد 729446 https://tejaratnews.com.
عبدلی، قهرمان و غلامی، احمد . (1390). رویکرد تئوری بازی در تعیین نرخ ارز و نرخ دستمزد: یک مطالعهی تجربی در ایران. فصلنامه تحقیقات اقتصادی، 46(4)، 85-117.
مبصر، علیرضا (1403، 1 فروردین). مارپیچ مزد - تورمی، میهمان ناخواسته. قابل دسترس در https://castbourse.com/analysis/wage-spiral
مهرآرا، محسن، و نیکی اسکویی، کامران (1385). تکانههای نفتی و اثرات پویای آن بر متغیرهای کلان اقتصادی. فصل نامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 40، 32-1.
مهرگان، نادر و رضایی، روح اله. (1388). آیا حداقل دستمزد منجر به افزایش تورم میشود؟. تحقیقات اقتصادی، 44(86)، 253-266.
ناظمی، فرزاد (۱۳۸۸). بررسی اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر صادرات غیرنفتی. فصلنامه مدیریت صنعتی (دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج)، 4(10)، 105-117.
Babajani Baboli, M., Majid, A., & Zayandeh Roody,M. (2018). The impact of shocks in oil price and exchange rate on inflation in iran: the application of the var approach. Environmental Energy and Economic Research, 2(1), 51–61.
Dizaji, S. F., & van Bergeijk, P. A. (2013). Potential early phase success and ultimate failure of economic sanctions: a var approach with an application to Iran. Journal of Peace Research, 50(6), 721-736.
Li, Y., & Guo, J. (2022). The asymmetric impacts of oil price and shocks on inflation in BRICS: a multiple threshold nonlinear ARDL model. Applied Economics, 54(12), 1377–1395.
Lorenzoni, G., & Werning, I. (2023). Inflation is Conflict. National Bureau of Economic Research Working Paper, No. 31097.
Strum, M., Gurtner, F., & Alegre, J.G. (2009). Fiscal policy challenges in oil-exporting countries:a review of key issues. European Central Bank , Occasional Paper Series, No. 104.
Vikorjon, B. (2024). Evaluation of wage-inflation association: evidence form Uzbekistan. Journal of Sustainable Development and Green Technology, 4(2), 54–61.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Scientific Journal of Research Studies in Future Human Sciences

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

