نقش واسطه ای سلامت روان در ارتباط بین استرس شغلی و عملکرد شغلی معلمان متوسطه دوم شهر برازجان

چکیده

بدون شک در جوامع امروزی بدون داشتن شغل، زندگی کردن، امکان¬پذیر نیست و هر فرد به داشتن شغلی نیازمند است تا بتواند به سازمان اجتماعی بپیوندد و در جامعه جایگاه و منزلتی بیابد. آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای اجتماعی هر کشور، نقشی اساسی در توسعه همه‌جانبه و پایداری فرهنگی، علمی و اقتصادی جامعه ایفا می‌کند. کیفیت نظام آموزشی هر جامعه تا حد زیادی به کیفیت عملکرد معلمان آن بستگی دارد، زیرا معلمان در خط مقدم تعلیم و تربیت نسل آینده قرار دارند و مسئولیت آماده‌سازی دانش‌آموزان برای ایفای نقش‌های فردی و اجتماعی را بر عهده دارند. هدف پژوهش بررسی نقش واسطه‌ای سلامت روان در ارتباط میان استرس شغلی و عملکرد شغلی معلمان متوسطه دوم شهر برازجان بود. این مطالعه به روش توصیفی ـ همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان متوسطه دوم شهر برازجان (۳۰۰ نفر) بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۱۶۹ نفر (۹۶ مرد و ۷۳ زن) به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبتی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استرس شغلی هلریگل و اسلوکام (2000)، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-28) گلدبرگ و هیلر (1979) و پرسشنامه عملکرد شغلی پاترسون (1970) بودند. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و آزمون میانجی‌گری بارون و کنی با نرم‌افزار SPSS26 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد استرس شغلی رابطه منفی معناداری با سلامت روان و عملکرد شغلی دارد، در حالی که سلامت روان با عملکرد شغلی رابطه مثبت معناداری نشان داد. نتایج تحلیل مسیر بیانگر نقش واسطه‌ای سلامت روان در ارتباط استرس شغلی و عملکرد شغلی بود. این میانجی‌گری در معلمان زن قوی‌تر از مردان مشاهده شد. شاخص‌های پایایی و برازش مدل نیز در سطح مطلوب قرار داشتند.نتیجه‌گیری نشان داد کاهش استرس‌های شغلی و ارتقای سلامت روان معلمان می‌تواند تأثیر چشمگیری بر بهبود عملکرد شغلی آنان داشته باشد.