شاخص‌های کارآمدی در داوری تجاری آنلاین و رابطه آنها با موفقیت اجرا در اختلافات فرامرزی

چکیده

داوری تجاری برخط در سال‌های اخیر به یکی از سازوکارهای اصلی حل‌وفصل اختلافات تجاری فرامرزی تبدیل شده است؛ تحولی که حاصل گسترش تجارت دیجیتال، رشد پلتفرم‌های تجارت الکترونیک و نیاز فزاینده بنگاه‌ها به روندهای سریع، قابل اتکا و مقرون‌به‌صرفه است. با وجود رواج فزاینده این شیوه، تفاوت‌های قابل توجهی در میزان کارایی و نتایج اجرایی آرای صادره در بسترهای برخط مشاهده می‌شود. این پژوهش رابطه میان شاخص‌های کلیدی کارایی—از جمله مدت زمان رسیدگی، یکپارچگی ادله دیجیتال، شفافیت پلتفرم، کیفیت جلسات غیرحضوری و مدیریت پرونده مبتنی بر الگوریتم—با نرخ موفقیت اجرای آرای داوری در نظام‌های حقوقی مختلف را بررسی می‌کند. تحلیل بر پایه داده‌های تجربی و یافته‌های گزارش‌شده در ادبیات جدید داوری بین‌المللی انجام شده و تصویری داده‌محور از تأثیر فرآیندهای دیجیتال بر تحقق اجرای فرامرزی ارائه می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد کارایی نه‌تنها یک مزیت رویه‌ای، بلکه عاملی ساختاری در تحقق قابلیت اجرا است. سامانه‌های داوری برخط که زمان‌بندی‌های قابل پیش‌بینی، پروتکل‌های استاندارد مستندسازی و سازوکارهای امن برای ادله دیجیتال ارائه می‌کنند، معمولاً نرخ بالاتری از شناسایی و اجرای آرای داوری را در نظام‌های حقوقی مختلف تجربه می‌کنند. در مقابل، پلتفرم‌هایی که طراحی رویه‌ای پراکنده یا استانداردهای فناورانه ضعیف دارند، به دلیل نگرانی‌های مربوط به دادرسی منصفانه، اتکاپذیری داده‌ها و صحت اظهارات غیرحضوری، با چالش‌های بیشتری در اجرا مواجه می‌شوند. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد ابزارهای نوین مدیریت دیجیتال پرونده—از جمله زمان‌بندی هوشمند و طبقه‌بندی الگوریتمی ادله—به کاهش گلوگاه‌های رویه‌ای و ارتقای شفافیت کمک کرده و با بهبود نرخ اجرا ارتباط مستقیم دارند. این پژوهش با شناسایی شاخص‌های قابل سنجش که قابلیت پیش‌بینی مسیر اجرای آرای داوری را دارند، به ادبیات نوظهور حوزه داوری دیجیتال و اجرای فرامرزی کمک می‌کند. تحلیل انجام‌شده نشان می‌دهد که نوآوری فناورانه، در صورتی که با تضمین‌های رویه‌ای همراه شود، می‌تواند قابلیت اجرای آرای داوری را تقویت کرده و چارچوبی معتبر برای حل‌وفصل اختلافات تجاری بین‌المللی در بازارهای دیجیتال‌شده فراهم سازد.