اخلاق حرفهای در حسابداری شهرداریها و تأثیر آن بر سلامت اداری و مالی
کلمات کلیدی:
اخلاق حرفهای, حسابداری شهرداری, سلامت اداری, سلامت مالی, شفافیت مالیچکیده
اخلاق حرفهای در حسابداری شهرداریها یکی از عوامل اساسی در ارتقای سلامت اداری و مالی، افزایش شفافیت و پاسخگویی و پیشگیری از تخلفات مالی و اداری به شمار میرود. با توجه به نقش شهرداریها در مدیریت منابع عمومی، ارائه خدمات شهری و تأمین منافع شهروندان، رعایت اصول اخلاقی در فرایندهای حسابداری و گزارشگری مالی از اهمیت ویژهای برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی نقش اخلاق حرفهای در حسابداری شهرداریها و تأثیر آن بر سلامت اداری و مالی انجام میشود. در این راستا، مؤلفههایی همچون صداقت، درستکاری، بیطرفی، مسئولیتپذیری، رازداری حرفهای، شفافیت اطلاعات مالی و رعایت قوانین و مقررات مورد توجه قرار میگیرند. همچنین، تأثیر پایبندی حسابداران شهرداری به اصول اخلاقی بر کاهش فساد مالی، جلوگیری از سوءاستفاده از منابع عمومی، بهبود کیفیت گزارشهای مالی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت نظام نظارت و پاسخگویی بررسی میشود. نتایج پژوهش نشان می دهد که نهادینهسازی اخلاق حرفهای در نظام حسابداری شهرداریها، در کنار استقرار نظامهای کنترلی کارآمد و نظارت مستمر، میتواند زمینهساز ارتقای سلامت اداری و مالی، بهبود مدیریت منابع عمومی و افزایش اعتماد شهروندان به عملکرد مدیریت شهری باشد.
مراجع
آراسته، حمیدرضا، نوه ابراهیم، عبدالرحیم، مطلبی فرد، علیرضا (1390). بررسی وضعیت رعایت اخلاق آموزشی اعضایی هیئت علمی دانشگاه های دولتی شهر تهران، فصلنامه راهبرد فرهنگ سال دوم و سوم، شماره های 8 و9.
احمدزاده، زاهد و همکاران(1399). تأثیر تعهد نسبت به منافع عموم و الزام به استقلال بر ارزش های حرفه ای(ارزش های اخلاقی( در مؤسسات حسابرسی،دانش حسابداری، دورۀ دوازدهم، ش 2، پیاپی45.
اکبری، محسن؛ قاسمی شمس، معصومه و پورمحمد علی، سوده (1395). رابطه بین اخلاق حرفهای و درگیریهای شغلی با میانجیگری رفتار شهروندی سازمانی، مجله اخلاق در علم و فناوری، دوره چهارم، شماره12.
بابائی خلیلی، جواد و همکاران(1398). تحلیل واکاوی محتوایی و پیوندی ارزش های اخلاقی در بی طرفیِ حرفه حسابرسی، فصلنامه علمي پژوهشي دانش حسابداري و حسابرسي مديريت، سال هشتم، شماره31.
بیک زاده، جعفر؛ صادقی، محمد و ابراهیم پور، داود (1391). تاثیر عوامل سازمانی بر رشد اخلاق حرفهای کارکنان، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، سال هفتم، شماره2.
حساس یگانه، یحیی و مقصودی، امید(1390). ارزشهای اخلاقی در قضاوت حرفه ای حسابرس، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، سال ششم، شماره یک.
حسینی، سید علی و بابائی، فاطمه(1398). ضرورت آموزش اخلاق و ارزشهای اسلامی در برنامه درسی حسابداری در دانشگاهها، پژوهش حسابداری، دوره 9، شماره 1.
حسین پور، سعید و سعیدی، پرویز(1398). بررسی تأثیر آگاهی از تخلفات مالی انجام شده بر رفتار و ارزشهای اخلاقی حسابداران، مطالعات نوين كاربردي در مديريت، اقتصاد و حسابداري، سال دوم، شماره 1 (پیاپی 5).
خلیل پور، مهدی و همکاران(1398). تأثیر رویکردهای اخلاقی حسابداران بر کیفیت اطلاعات حسابداری با نقش تعدیل کنندگی اندازه و اهرم مالی شرکت، پژوهش هاي حسابداري مالي و حسابرسي، سال یازدهم، شماره43.
خواجوی، شکراله و همکاران(1398). چارچوب مفهومی مبتنی بر اخلاق برای حسابداری و گزارشگری مالی، مجله علمی دانش حسابداری مالی، دوره 7- شماره(1)، پیاپی 24.
ﺧﻮاﺟﻮي، ﺷﮑﺮاﷲ، اﻋﺘﻤﺎدي ﻋﯿﺪﮔﺎﻫﯽ، ﺳﺎرا و ﻗﺪﯾﺮﯾﺎن آراﻧﯽ، ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ (1399). اﺻﻮل اﺧﻼق اﺳﻼﻣﯽ: ﭼﺎرﭼﻮﺑﯽ ﺑﺮاي ﺗﺪوﯾﻦ آﯾﯿﻦ رﻓﺘﺎر ﺣﺮﻓﻪ اي ﺣﺴﺎﺑﺪاري. ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺴﺎﺑﺪاري وحسابرسی،10(3).
دارابی، رویا و همکاران(1397). جایگاه اخلاق در پیاده سازي استانداردهاي بینالمللی حسابداري، مطالعا ت نوین کاربردي در مدیریت و اقتصاد، سال اول، شماره 1.
رضایی منش، بهروز (1383). بررسی زیر ساخت اخلاقی در بخش خدمات عمومی ایران، رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
سالاري، زهرا و برزگر، الهه(1396). عوامل انگیزشی مرتبطبا انتخاب درساختیاري اخلاق توسط دانشجویان رشته حسابداري، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوري، سال دوازدهم، شماره4.
سرلک، نرگس(1387). اخلاق حسابداري، فصلنامه ي اخلاق در علوم و فنّاوري، سال سوم، شماره هاي1و2.
شكري چشمه سبزي، اعظم و همکاران(1400). تاثير آگاهي و قضاوت اخلاقي حسابداران در تمايل به گزارش تخلفات مالي با تاكيد بر نقش تعديلگر شدت اخلاقي درك شده، دو فصلنامه حسابداري ارزشي و رفتاري، سال ششم، شماره دوازدهم.
شفیقی، فاطمه؛ کلانتری، مهدی و ذوالفقاری زعفرانی، رشید (1397). تأثیر اخلاق حرفهاي بر عملکرد شغلی با توجه به نقش میانجی دینداري در کار (مورد مطالعه: معلمان آموزش و پرورش استان همدان)، پژوهش در نظامهای آموزشی، صص1008-985.
ﺻﺎﺋﺐ ﻧﯿﺎ، ﺳﻤﯿﻪ، ارژﻧﮓ، ﺳﻮﻟﻤﺎز، ﺷﻬﺎﻣﺘﯽ ﻧﯿﺮي، ﺑﻬﺎره(1397). ﻧﻘﺶ اﺧﻼق ﺣﺴﺎﺑﺪاري در ﺟﻠﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﻣﺸﺘﺮﯾﺎن، روﯾﮑﺮدﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻧﻮﯾﻦ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺣﺴﺎﺑﺪاري، دوره 2، ﺷﻤﺎره 10.
ﺻﺪﯾﻘﯿﺎن، ﻣﺤﻤﺪﺟﻮاد، ﺣﯿﺪري، ﺳﯿﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ، ﺳﺎﻗﯽ، ﻣﺤﻤﺪﺟﻮاد(1399). ﺟﺎﯾﮕﺎه وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ و رﻓﺘﺎري در ﺣﺮﻓﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﺣﺴﺎﺑﺪاري.
ﻋﺒﺎس زاده، ﻣﯿﺮﻣﺤﻤﺪ(1391). ﻣﻘﺪﻣﻪ اي ﺑﺮ ﻣﺪل ﯾﺎﺑﯽ ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺑﻪ روش PLS و ﮐﺎرﺑﺮد آن در ﻋﻠﻮم رﻓﺘﺎري، اﻧﺘﺸﺎرت داﻧﺸﮕﺎه اروﻣﯿﻪ.
عطارپور، ژیلا؛ حسنی، محمد و قلاوندی، حسن (1396). بررسی رابطه بین اخلاق حرفهای و سرمایه اجتماعی با رفتار شهروندی سازمانی در بین دبیران، فصلنامه پژوهشهای رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی، سال چهارم، شماره14.
عسگري، مرتضي( 1392 ). بررسي رابطه بين مسائل اخلاقي و تصميم گيري حسابرسان، پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي.
علی مدد، مصطفی و ملک آرائی نظام الدین(1385). اصول حسابداري . چاپ بیست و سوم. انتشارات سازمان حسابرسی، جلد اول:17.
غلامی،علیرضا(1388). اخلاق سازمانی : مشکلات ، موانع وراهکارها ، دوماهنامه توسعه انسانی پلیس ، سال ششم ، شماره25.
ﻏﻼﻣﯽ ﺟﻤﮑﺮاﻧﯽ، رﺿﺎ، ﻧﯿﮑﻮﻣﺮام، ﻫﺎﺷﻢ، و رﻫﻨﻤﺎي رودﭘﯿﺸﯽ، ﻓﺮﯾﺪ(1392). ﺿﺮورت ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺮي ﮔﺰارﺷﮕﺮي ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺎ روﯾﮑﺮد اﺳﻼﻣﯽ از ﻣﻨﻈﺮ ﺧﺒﺮﮔﺎن ﺣﺮﻓﻪ اي و داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ. ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﺳﻼﻣﯽ،3(1).
فرقاندوست حقیقی، کامبیزو همکاران(1393). بررسی تطبیقی ماکیاولیسم میان حسابداران، حسابرسان، پزشکان و مهندسان، پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، سال 6، شماره 23.
قراملکی، احد فرامرز(1388). درآمدی بر اخلاق حرفه ای، چاپ اول، انتشارات سرآمد.
قنبری، محمد؛ باقری باغان، فریبا و تیمورزاده، ولی (1393). رابطه بین اخلاق سازمانی با نهادینهسازی رفتارشهروندی سازمانی، فصلنامه آينده پژوهي مديريت، سال بیست و سوم، شماره100.
ﮐﺎﻇﻤﯽ، ﻣﺮﯾﻢ (1395). ﺗﺄﺛﯿﺮ رﻓﺘﺎر ﺣﺮﻓﻪ اي ﺣﺴﺎﺑﺪار ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺷﺮﮐﺖ. ﭼﻬﺎرﻣﯿﻦ ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻣﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، اﻗﺘﺼﺎد و ﺣﺴﺎﺑﺪاري
ﮐﻤﯿﺘﻪ ﭘﮋوﻫﺸﻰ ﻣﺎﻟﻰ و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬارى، ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰى ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮان (1389). مفاﻫﯿﻢ ﺑﻨﯿﺎدى ﺣﺴﺎﺑﺪارى و ﮔﺰارﺷﮕﺮى ﻣﺎﻟﻰ در ﺷﻬﺮدارى ﻫﺎى اﯾﺮان، مجبه اقتصاد شهر، شماره 7.
ﻣﺤﻤﺪيﻧﺎﻓﭽﯽ، آرش، ﻋﻠﯿﺨﺎﻧﯽ، ﺷﻬﻨﺎز(1399). اﺧﻼق و ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ روﯾﮑﺮدﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻧﻮﯾﻦ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺣﺴﺎﺑﺪاري، دوره 4، ﺷﻤﺎره 49.
مجتهدزاده، ویدا و فرشی، زهرا (1391). بررسی رابطه محافظهکاری حسابداری و تصمیمات سرمایهگذاری مدیران در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، بررسیهای حسابداری و حسابرسی، دوره67، شماره 19.
ﻣﺮادي، ﻣﻬﺪي، اﻓﺸﺎراﯾﻤﺎﻧﯽ، ﯾﮕﺎﻧﻪ اﻟﺴﺎدات(1396). راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﻫﻮش ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ، ﻫﻮش ﻣﻌﻨﻮي و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺣﺴﺎﺑﺮس، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎي ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺎﻟﯽ و ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﯽ، دوره 9، ﺷﻤﺎره 35.
ﻣﺮﺷﺪي، ﻣﯿﻼد(1401). ﺧﻠﻖ ارزش ﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ و ﻓﮑﺮي در ﺣﺮﻓﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ روﯾﮑﺮدﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻧﻮﯾﻦ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺣﺴﺎﺑﺪاری، سال ششم، شماره 87.
مصباح، محمدتقی ( 1380 ). جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن. بی جا: سازمان تبلیغات اسلامی.
مومني، منصور(1389). تحليل هاي آماري با استفاده از SPSS ،تهران: کتاب نو.
ﻣﻮﺳﻮي ﻧﮋاد، آزاده(1403). بررﺳﯽ ﻧﺤﻮه ﻧﻈﺎرت ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﺷﻬﺮداري ﻫﺎ در اﯾﺮان، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎ، ﻋﻤﺮان و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﻬﺮي دوره10، ﺷﻤﺎره1.
ﻣﯿﺮﺣﺴﯿﻨﯽ، ﻣﻠﯿﺤﻪ، ﻣﺤﻤﻮد ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ، ﻓﺮوغ ﺣﯿﺮاﻧﯽ و ﺳﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﺣﺎﺗﻤﯽ ﻧﺴﺐ(1400). واﮐﺎوي ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪ اي ﺣﺴﺎﺑﺪار: ﺿﺮورت اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﺑﺮاي ارزﯾﺎﺑﯽ رﻓﺘﺎر اﯾﻤﻦ ﺣﺴﺎﺑﺪاران، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻃﺐ ﮐﺎر، دوره 13، ﺷﻤﺎره1.
نمازی، محمدو رجب دری، حسین(1396). بررسی تعامل سازههای الگوی توسعۀ پایدار اخلاق حرفهای حسابداری با استفاده از فن دیمتل، پژوهش های حسابداری مالی، سال نهم، شماره اول، پیاپی(31).
وفایی پور، روح اله و همکاران(1400). مدل کیفی خوانایی گزارشگری مالی مبتنی بر مولفه های اخلاق، مسئولیت اجتماعی و مدیریت لحن و اولویت بندی شاخصها در موسسات حسابداری و حسابرسی، مجله پژوهش های حسابرسی، شماره سوم.
ﻫﺮﯾﻮﻧﺪي، ﯾﺎﺳﻤﻦ و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻪ ﻧﺨﻌﯽ(1403). ﻣﺮوري ﺑﺮ ﺑﺮرﺳﯽ اﻫﻤﯿﺖ اﺧﻼق در ﺣﺴﺎﺑﺪاري و ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﯽ و ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺪﯾﺮان و ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﻣﺪﯾﺮان در ﺷﻬﺮدارﯾﻬﺎ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺣﺴﺎﺑﺪاري و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ دوره 7، ﺷﻤﺎره 94.
یقین لو، مهرانگیز؛ جواهردشتی، فرانک و خلیلی عراقی، مریم (1382). اصول اخلاق حرفهای از تدوین تا عمل، ماهنامه تدبیر، شماره 135.
Alimadad, M. (2010). Ethics and Ethics of Professional Accountants. Tehran: Publications of the Audit Organization. (In Persian).
Bakhtiari M, Abolfathi M. (2015). Accounting ethics. Sari: The first International Conference on Management, Economics, Accounting and Educational Sciences. Research and Consultancy Company future. PNU Neka. (In Persian).
Byrnes N, (2002), "Accounting in Crisis", Business Week, 28.
Crisp, R. (2004). Aristotle Nicomachean Ethics. United Kingdom: Cambridge University Press.
Douglas, P. C., Davidson, R. A., & Schwartz, B. N. (2001). The effect of organizational culture and ethical orientation on accountants’ ethical judgments. Journal of Business Ethics, 34(2), 101–121.
Dazeh N, Garkaz M. (2015). Relationship between moral reasoning, moral thinking, moral intention and moral inclination among formal accountant. Ethics in Science and Technology; 10(1): 115-123. (In Persian).
Ismail, S., Yuhanis, N. (2018). Determinants of ethical work behavior of Malaysian public sector auditors. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 10(1), 21-34.
Weisbrod, E., (2009). The role of affect and tolerance of ambiguity in ethical decision making. Journal of Advances in Accounting, incorporating Advances International Accounting, Vol. 25, Pp. 57-63
دانلود
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 مجله علمی مطالعات پژوهشی در حسابداری آینده

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.


