طراحی چارچوب حسابداری پایدار آینده‌نگر مبتنی بر شاخص‌های ESG، ریسک کربن و تحلیل‌های مالی پیش‌بین در شرکت‌های بین‌المللی انرژی

نویسندگان

  • محمد جواد جرستانی پور کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران. نویسنده

کلمات کلیدی:

حسابداری پایدار, شاخص‌های ESG, ریسک کربن, تحلیل مالی پیش‌بین, شرکت‌های انرژی

چکیده

شتاب روزافزون ریسک‌های مالی مرتبط با تغییرات اقلیمی، تحولات مقرراتی و توسعه سرمایه‌گذاری‌های مبتنی بر پایداری، بنیان‌های سنتی سیستم‌های حسابداری و گزارشگری شرکتی را در صنعت بین‌المللی انرژی به‌طور قابل‌توجهی دگرگون کرده است. چارچوب‌های سنتی حسابداری به دلیل ناتوانی در انعکاس آثار زیست‌محیطی، ریسک کربن و مخاطرات پایداری آینده‌نگر که بر ارزش بلندمدت شرکت‌ها اثرگذار هستند، با انتقادات گسترده‌ای مواجه شده‌اند. در پاسخ به این نارسایی‌های ساختاری، پژوهش حاضر به طراحی یک چارچوب حسابداری پایدار آینده‌نگر مبتنی بر شاخص‌های محیط‌زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG)، سازوکارهای ارزیابی ریسک کربن و تحلیل‌های مالی پیش‌بین برای شرکت‌های بین‌المللی انرژی می‌پردازد. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد تحلیلی-مفهومی و بر پایه مقایسه عملکرد ESG شرکت‌های بزرگ بین‌المللی انرژی از جمله ExxonMobil، Shell، BP، Chevron و TotalEnergies انجام شده است. چارچوب پیشنهادی، کیفیت افشای پایداری، شاخص‌های شدت کربن، میزان مواجهه مالی با ریسک‌های اقلیمی و متغیرهای مالی پیش‌بین مرتبط با ثبات بازار و تاب‌آوری سازمانی را دربرمی‌گیرد. همچنین تحولات اخیر در حوزه مالی اقلیمی، گزارشگری یکپارچه و حاکمیت شرکتی پایدار به‌منظور شناسایی رابطه میان پاسخگویی کربنی و عملکرد مالی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. چارچوب نهایی، ابعاد سنتی حسابداری را با متغیرهای پویای مبتنی بر پایداری تلفیق می‌کند تا قابلیت پیش‌بینی مالی و مدیریت راهبردی ریسک را ارتقا دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد شرکت‌هایی که دارای ادغام قوی‌تر شاخص‌های ESG و شفافیت بیشتر در افشای کربن هستند، از ریسک مالی کمتر، اعتماد سرمایه‌گذاران بیشتر و تاب‌آوری بالاتری در شرایط بی‌ثباتی بازار برخوردارند. همچنین تحلیل‌های مالی پیش‌بین نقش مؤثری در ارتقای توان سیستم‌های حسابداری پایدار برای شناسایی آسیب‌پذیری‌های عملیاتی مرتبط با اقلیم و ناکارآمدی تخصیص سرمایه ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با ارائه معماری یکپارچه حسابداری پایدار، پیوند میان عملکرد ESG، حاکمیت کربنی و تحلیل‌های پیش‌بین را در قالب یک سیستم گزارشگری آینده‌نگر تبیین می‌کند.

مراجع

Friede G, Busch T, Bassen A. ESG and financial performance: aggregated evidence from more than 2000 empirical studies. J Sustain Finance Invest. 2021;11(4):210-233.

Bolton P, Kacperczyk M. Do investors care about carbon risk? J Financ Econ. 2021;142(2):517-549.

Krueger P, Sautner Z, Starks LT. The importance of climate risks for institutional investors. Rev Financ Stud. 2020;33(3):1067-1111.

Eccles RG, Klimenko S. The investor revolution. Harv Bus Rev. 2020;98(3):106-116.

Fatemi A, Glaum M, Kaiser S. ESG performance and firm value: The moderating role of disclosure. Glob Finance J. 2021;38:45-64.

Wang Q, Wang S. Preventing carbon risk through sustainable accounting disclosure: Evidence from global energy firms. Energy Econ. 2022;105:105746.

Hassan A, Elamer AA, Fletcher M, Sobhan N. Voluntary carbon disclosure and corporate financial performance: Evidence from energy sectors. Bus Strateg Environ. 2022;31(2):678-699.

Broadstock DC, Chan K, Cheng LTW, Wang X. The role of ESG performance during times of financial crisis: Evidence from COVID-19 in China. Finance Res Lett. 2021;38:101716.

Gillan SL, Koch A, Starks LT. Firms and social responsibility: A review of ESG and CSR research in corporate finance. J Corp Finance. 2021;66:101889.

Lee DD, Faff RW. Corporate sustainability performance and idiosyncratic risk: A global perspective. Financ Rev. 2021;56(1):259-289.

Seltzer L, Starks LT, Zhu Q. Climate regulatory risks and corporate bonds. Financ Manag. 2022;51(3):685-731.

Atkins J, Maroun W. Integrated reporting in the energy sector: Financial relevance and sustainability accountability. Account Audit Account J. 2021;34(5):1121-1145.

de Villiers C, Kuruppu S, Dissanayake D. A new era of corporate reporting: Sustainability reporting and integrated thinking. Meditari Account Res. 2021;29(5):849-873.

Chen C, Lu Y, Sougiannis T. The agency problem, corporate governance, and the asymmetrical behavior of selling, general, and administrative costs. Contemp Account Res. 2021;38(1):248-282.

O'Dwyer B, Unerman J. Shifting the focus of sustainability accounting from impacts to risks and dependencies. Account Audit Account J. 2020;33(5):1113-1141.

Arvidsson S, Dumay J. Corporate ESG reporting quantity, quality and performance: Where to now for environmental policy and practice? Bus Strateg Environ. 2022;31(3):1091-1110.

International Energy Agency. World Energy Outlook 2023. Paris: IEA Publications; 2023.

IPCC. Climate Change 2023: Synthesis Report. Geneva: Intergovernmental Panel on Climate Change; 2023.

چاپ شده

2025-07-15

شماره

نوع مقاله

مقاله پژوهشی

ارجاع به مقاله

طراحی چارچوب حسابداری پایدار آینده‌نگر مبتنی بر شاخص‌های ESG، ریسک کربن و تحلیل‌های مالی پیش‌بین در شرکت‌های بین‌المللی انرژی. (2025). مجله علمی مطالعات پژوهشی در حسابداری آینده, 3(1), 41-62. https://journalhi.com/acc/article/view/380

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

1 2 > >> 

مقالات مشابه

1-10 of 18

همچنین می توانید برای این مقاله یک جستجوی شباهت پیشرفته را شروع کنید را انجام دهید.