میکروبیوم روده و پاسخ درمانی در هپاتیت خودایمنی: مروری بر مکانیسم‌ها و شواهد بالینی

نویسندگان

  • محمد کرمی هرستانی استادیار و فوق تخصص گوارش و کبد. بخش داخلی، واحد توسعه تحقیقات بالینی، بیمارستان هاجر، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد /ایران. نویسنده

کلمات کلیدی:

هپاتیت خودایمنی, میکروبیوم روده, دیس‌بیوز, پاسخ به درمان, محور روده–کبد

چکیده

هپاتیت خودایمنی یک بیماری مزمن با واسطه ایمنی است که با التهاب پایدار کبد، تولید خودپادتن‌ها و افزایش ایمونوگلوبولین G همراه است. اگرچه کورتیکواستروئیدها و داروهای سرکوب‌کننده ایمنی همچنان اساس درمان این بیماری محسوب می‌شوند، بخشی از بیماران به درمان پاسخ ناکامل نشان می‌دهند، دچار عود می‌شوند یا به درمان استاندارد تحمل مناسبی ندارند. شواهد فزاینده نشان می‌دهد که اختلال در ترکیب و عملکرد میکروبیوم روده می‌تواند از طریق محور روده–کبد در پاتوژنز هپاتیت خودایمنی و تغییر پاسخ به درمان نقش داشته باشد. این مقاله مروری، ارتباط میان دیس‌بیوز میکروبیوم روده و پاسخ درمانی در هپاتیت خودایمنی را با تمرکز بر نفوذپذیری سد روده، متابولیت‌های میکروبی، تنظیم سلول‌های ایمنی و مسیرهای التهابی بررسی می‌کند. شواهد موجود نشان می‌دهند که دیس‌بیوز می‌تواند با افزایش نفوذپذیری روده و انتقال اجزای میکروبی، فعال‌سازی مسیرهای التهابی کبدی را تشدید کند. همچنین تغییرات میکروبیوم ممکن است از طریق تنظیم جمعیت‌های مختلف سلول‌های T و متابولیت‌های مشتق از تریپتوفان، تعادل میان تحمل ایمنی و التهاب خودایمنی را تحت تأثیر قرار دهد. مطالعات تجربی نیز نشان داده‌اند که تعدیل میکروبیوم می‌تواند فعالیت التهابی و اثر درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی را تغییر دهد. با وجود این، شواهد بالینی انسانی همچنان محدود و ناهمگون است. بنابراین، میکروبیوم روده در حال حاضر یک هدف بالقوه برای تحقیقات تشخیصی و درمانی محسوب می‌شود، اما هنوز نمی‌توان از آن به‌عنوان نشانگر قطعی انتخاب یا پیش‌بینی درمان در هپاتیت خودایمنی استفاده کرد. مطالعات آینده باید ارتباط میان ترکیب میکروبیوم، متابولیت‌های میکروبی، وضعیت ایمنی و پاسخ طولی به درمان را در جمعیت‌های انسانی بررسی کنند.

مراجع

Liu Q, Tian H, Kang Y, Tian Y, Li L, Kang X, et al. Probiotics alleviate autoimmune hepatitis in mice through modulation of gut microbiota and intestinal permeability. J Nutr Biochem. 2021;98:108863.

Ma L, Zhang L, Zhuang Y, Ding Y, Chen J. Lactobacillus improves the effects of prednisone on autoimmune hepatitis via gut microbiota-mediated follicular helper T cells. Cell Commun Signal. 2022;20(1):83.

Centa M, Weinstein EG, Clemente JC, Faith JJ, Fiel MI, Lyallpuri R, et al. Impaired central tolerance induces changes in the gut microbiota that exacerbate autoimmune hepatitis. J Autoimmun. 2022;128:102808.

Pandey SP, Bender MJ, McPherson AC, Phelps CM, Medina Sanchez L, Rana M, et al. Tet2 deficiency drives liver microbiome dysbiosis triggering Tc1 cell autoimmune hepatitis. Cell Host Microbe. 2022;30(7):1003-1019.e10.

Kang Y, Kuang X, Yan H, Ren P, Yang X, Liu H, et al. A novel synbiotic alleviates autoimmune hepatitis by modulating the gut microbiota-liver axis and inhibiting the hepatic TLR4/NF-κB/NLRP3 signaling pathway. mSystems. 2023;8(2):e01127-22.

Lin H, Lin J, Pan T, Li T, Jiang H, Fang Y, et al. Polymeric immunoglobulin receptor deficiency exacerbates autoimmune hepatitis by inducing intestinal dysbiosis and barrier dysfunction. Cell Death Dis. 2023;14(1):68.

Li L, Kang Y. The gut microbiome and autoimmune hepatitis: implications for early diagnostic biomarkers and novel therapies. Mol Nutr Food Res. 2023;67(24):e2300043.

Sun C, Zhu D, Zhu Q, He Z, Lou Y, Chen D. The significance of gut microbiota in the etiology of autoimmune hepatitis: a narrative review. Front Cell Infect Microbiol. 2024;14:1337223.

Yang H, Liu Q, Liu H, Kang X, Tian H, Kang Y, et al. Berberine alleviates concanavalin A-induced autoimmune hepatitis in mice by modulating the gut microbiota. Hepatol Commun. 2024;8(4):e0381.

Wu Q, Ge Z, Lv C, He Q. Interacting roles of gut microbiota and T cells in the development of autoimmune hepatitis. Front Immunol. 2025;16:1584001.

Zhang X, Wan L, Zheng Y, Ai Y. Gut barrier, microbial metabolites, and immune homeostasis in autoimmune hepatitis: from molecular mechanisms to strategies. Front Biosci (Landmark Ed). 2025;30(5):27747.

Li B, Liang X, Li Y, Wang R, Wei Y, Liu Q, et al. Tryptophan catabolites from microbiota ameliorate immune-mediated hepatitis through activating aryl hydrocarbon receptor of T cells. Gut Microbes. 2025;17(1):2557979.

Iftikhar F, Iftikhar A, Khalid M, Talha M, Waafira A. Gut microbial signatures in autoimmune hepatitis: unlocking diagnostic and therapeutic potential. Ann Med Surg (Lond). 2025;87(10):6868-6869.

چاپ شده

2024-12-22

شماره

نوع مقاله

مقاله پژوهشی

ارجاع به مقاله

میکروبیوم روده و پاسخ درمانی در هپاتیت خودایمنی: مروری بر مکانیسم‌ها و شواهد بالینی. (2024). مجله علمی مطالعات پژوهشی در علوم پایه و علوم پزشکی آینده, 2(1), 84-97. https://journalhi.com/sci/article/view/467

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

مقالات مشابه

1-10 of 19

همچنین می توانید برای این مقاله یک جستجوی شباهت پیشرفته را شروع کنید را انجام دهید.