تحلیل تطبیقی معیارهای شناسایی وصف تجاری در معاملات اموال غیرمنقول با تمرکز بر رویه قضایی ایران و فرانسه
کلمات کلیدی:
معاملات تجاری, اموال غیرمنقول, رویه قضایی, حقوق تطبیقی, حقوق ایران و فرانسهچکیده
مسئله شناسایی وصف تجاری معاملات اموال غیرمنقول از جمله مباحث پیچیده و مناقشهبرانگیز در حقوق تجارت و حقوق خصوصی است که آثار عملی مهمی در حوزه صلاحیت محاکم، قواعد اثبات، مسئولیتها و نظام حاکم بر قراردادها به همراه دارد. در نظامهای حقوقی ایران و فرانسه، اصل بر مدنی بودن معاملات اموال غیرمنقول است، با این حال تحولات تقنینی و بهویژه رویههای قضایی نشان میدهد که این اصل در موارد متعددی با استثنا مواجه شده و برخی معاملات غیرمنقول واجد وصف تجاری تلقی شدهاند. این مقاله با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، به بررسی معیارهای مورد استفاده در شناسایی وصف تجاری اینگونه معاملات در حقوق ایران و فرانسه میپردازد و نقش دادگاهها را در توسعه و تفسیر این معیارها واکاوی میکند. پرسش اصلی پژوهش آن است که دادگاهها بر اساس چه شاخصهایی معاملات اموال غیرمنقول را از قلمرو معاملات مدنی خارج کرده و در زمره معاملات تجاری قرار میدهند و این شاخصها تا چه میزان از انسجام، شفافیت و قابلیت پیشبینی برخوردارند. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی با تکیه بر مطالعه تطبیقی قوانین، آرای شاخص قضایی و تحلیل دادههای استخراجشده از رویه محاکم است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که معیارهایی نظیر قصد سودآوری، حرفهای بودن متعاملین، تکرار عملیات، ارتباط معامله با فعالیت اصلی تجاری و نقش سازمانیافته بنگاه اقتصادی، در هر دو نظام حقوقی نقش محوری در تجاری تلقی شدن معاملات غیرمنقول ایفا میکنند، هرچند وزن و نحوه اعمال این معیارها در رویه قضایی ایران و فرانسه یکسان نیست. در نهایت، مقاله با ارائه یک چارچوب تحلیلی تطبیقی، به بازتعریف مرز میان معاملات مدنی و تجاری اموال غیرمنقول کمک کرده و پیشنهادهایی برای ارتقای شفافیت و انسجام رویه قضایی در حقوق ایران ارائه میدهد.
دانلود
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 مجله علمی مطالعات پژوهشی در حقوق آینده
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
