طراحی و مدیریت فضاهای شهری براساس اصول پدافند غیرعامل(مطالعه موردی: شهر زنجان)
کلمات کلیدی:
پدافند غیرعامل, دفاع شهری, مدیریت شهری, حوادث طبیعی, آسیب پذیریچکیده
کشور ایران بدلیل موقعیت خاص جغرافیایی و سیاسی همواره در معرض بلایای طبیعی و غیرطبیعی از قبیل زلزله، سیل، جنگ، انفجار، اقدامات خرابکارانه و تهدیدات خصمانه دشمنان بوده و شهر زنجان نیز از این قائده مستثنی نمی باشد. ایمنی سازه های استراتژیک اعم از بیمارستانها، درمانگاهها، مراکز آتش نشانی، تاسیسات آبرسانی، نیروگاه ها و تاسیسات برق رسانی، برج مراقبت فرودگاه، مراکز مخابرات، رادیو و تلویزیون، تاسیسات نظامی و انتظامی، مراکز امداد و نجات، کارخانجات مواد شیمیایی خاص، ابنیه و شریان های شهری، پل ها، تقاطع های غیرهمسطح، مخازن انرژی و جایگاه های سوخت، در مقابل خطرات طبیعی و غیر طبیعی حائز اهمیت و توجه به موضوع پدافند غیرعامل، در طراحی فضاها و تاسیسات شهری ضروری می باشد. در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، پس از تبیین اصول پدافند غیرعامل و تحلیل رویکرد آن در مناطق شهری، طراحی بهینه فضاهای شهری براساس اصول پدافند غیرعامل بررسی و کاربری های ارزشمند و اولویت دار و آسیب پذیری شهر در شرایط اضطراری شناسایی و تاسیسات حساس و حیاتی آسیب پذیر شهر زنجان بعلت وضعیت نامناسب شاخصهای کالبدی معرفی گردیده و در نهایت باتوجه به اینکه کاهش تلفات انسانی در هنگام وقوع حوادث طبیعی و غیرطبیعی با پایداری عناصر و سازه های استراتژیک شهری ارتباط مستقیم دارد، پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت موجود و ارتقای ایمنی شهر زنجان ارائه گردیده است.
مراجع
موحدی نیا، جعفر (1386)، اصول و مبانی پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، جلد اول، چاپ دوم، تهران.
دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان (1395)، «مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان پدافند غیرعامل»، ویرایش دوم، چاپ سوم، 1396، تهران، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
اخباری، محمد؛ احمدی مقدم، محمدعلی (1393)، بررسی پدافند غیرعامل در مدیریت شهری، فصلنامه ژئوپلیتیک-سال
زیاری، کرامت اله (1386)، برنامه ریزی کاربری اراضی شهری، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه یزد.
محمدی، جمال؛ آقازیارتی فراهانی، محمد (2007)، کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در مکان گزینی کاربری اراضی شهری (مطالعه موردی: مراکز آموزشی شهر بابلسر)، Urban GIS Shomal University, Amol, Iran, August 26-27.
هیراکسار، جی.کی (1989)، درآمدی بر برنامه ریزی شهری، ترجمه محمد سلیمانی و احمدرضا یگانی فرد، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد دانشگاه تربیت معلم تهران، چاپ اول، تهران.
سعیدنیا، احمد (1378)، کاربری زمین شهری، نشریه شماره 99، انتشارات مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهری.
زنگی آبادی، علی؛ محمدی، جمال؛ صفایی، همایون؛ قائدرحمتی، صفر (1387)، تحلیل شاخص های آسیب پذیری مساکن شهری در برابر خطر زلزله (نمونه موردی: مساکن شهر اصفهان)، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره 12، سیستان و بلوچستان.
تقوایی، مسعود (1387)، برنامه ریزی و مدیریت بحران شهری با تاکید بر امکانات، خدمات آتش نشانی، اصفهان، کنکاش، ص99.
قائدرحمتی، صفر؛ عاشورلو، مهراب (1390)، برنامه ریزی کاربری اراضی شهری مبتنی بر اصول پدافند غیرعامل،مجموعه مقالات سومین همایش ملی پدافند غیرعامل، دانشگاه ایلام، اردیبهشت 1390، صص593- 591.
مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن (1388)، پیش نویس مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان پدافند غیرعامل، ویرایش ششم.
عزیزی، محمدمهدی؛ اکبری، رضا (1387)، ملاحظات شهرسازی در سنجش آسیب پذیری شهرها از زلزله (مطالعه موردی: منطقه فرحزاد تهران)، نشریه هنرهای زیبا، شماره 34، ص27.
زبردست، اسفندیار؛ محمدی، عسل (1384)، مکان یابی مراکز امدادرسانی در شرایط وقوع زلزله با استفاده از GIS و روش ارزیابی چند معیاری AHP، نشریه هنرهای زیبا، شماره 21، بهار 1384، ص8.
جی هوپر، لئوناردو؛ جی دورگ، مارتا (1386)، امنیت و طراحی سایت، ترجمه محمدجواد رحمانی و دیگران، انتشارات شهیدی.
دانلود
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 مجله علمی مطالعات پژوهشی در مهندسی عمران آینده
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
