مدیریت محیطزیستی و قابلیت ردیابی بازیافت مواد ثانویه در اقتصاد چرخشی
کلمات کلیدی:
اقتصاد چرخشی, بازیافت مواد, مدیریت محیطزیستی, قابلیت ردیابی, چرخه عمر, پایداریچکیده
افزایش فشار بر منابع طبیعی، تشدید بحرانهای زیستمحیطی و ناپایداری الگوهای تولید و مصرف، ضرورت گذار از اقتصاد خطی به اقتصاد چرخشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، بازیافت مواد ثانویه بهعنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد چرخشی، نقشی کلیدی در کاهش مصرف منابع بکر و اثرات منفی محیطزیستی ایفا میکند. با این حال، فقدان چارچوبهای یکپارچه مدیریتی، ضعف در قابلیت ردیابی و نادیدهگرفتن ابعاد اجتماعی، کارایی و پایداری فرآیندهای بازیافت را با چالش مواجه کرده است. هدف پژوهش حاضر، تبیین و تحلیل یک چارچوب جامع برای مدیریت محیطزیستی بازیافت مواد ثانویه با تأکید بر اصول اقتصاد چرخشی، دیدگاه چرخه عمر و قابلیت ردیابی است. روش پژوهش از نوع تحلیل اسنادی و تطبیقی بوده و مبتنی بر بررسی نظاممند استانداردها و اسناد بینالمللی مرتبط انجام شده است. نتایج نشان میدهد که استقرار یک چارچوب مدیریتی یکپارچه، ضمن بهبود کیفیت فرآیندهای بازیافت و شفافیت زنجیره ارزش، موجب کاهش ریسکهای محیطزیستی و اجتماعی و افزایش اعتماد بازار به مواد ثانویه میشود. این پژوهش میتواند مبنایی علمی برای سیاستگذاری و طراحی نظامهای بازیافت پایدار در راستای تحقق اقتصاد چرخشی فراهم آورد.
مراجع
ISO ISO 14001:2015, Environmental management systems — Requirements with guidance for use
ISO 14008, Monetary valuation of environmental impacts and related environmental aspects
ISO 14046, Environmental management — Water footprint — Principles, requirements and guidelines
ISO 14051, Environmental management — Material flow cost accounting — General framework
ISO 14055-1, Environmental management — Guideline fsor establishing good practices for combatting land degradation and desertification — Part 1: Good practices framework
ISO 14067, Greenhouse gases — Carbon footprint of products — Requirements and guidelines quantification
ISO 20400, Sustainable procurement — Guidance
ISO 22095, Chain of custody — General terminology and models
ISO 37001, Anti-bribery management systems — Requirements with guidancfeor use
ISO 59010, Circular economy — Guidance on the transition of business models and value networks
ISO 59020, Circular economy — Measuring and assessing circularity performance
ISO/TR 59031"), Circular economy — Performance-based approach — Analysis of cases studies
ISO/TR 59032, Circular economy — Review of existing value networks
ISO 590405), Circular economy — Product circularity data sheet
ISO/IEC Guide 51:2014, Safety aspects — Guidelines for their inclusion in standards
International Labour Organization (ILO). What is child labour. Available at: https://www.ilo.org/ipec/facts/lang--en/index.htm
International Labour Organization (ILO). Forced Labour Convention, 1930 (No. 29). 1930. Available https://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100ILOCODE:C029
United Nations. Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future. The Brundtland Report. UN, 1987
United Nations. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development, 2015.
دانلود
چاپ شده
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 مجله علمی مطالعات پژوهشی در علوم پایه و علوم پزشکی آینده
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution 4.0 می باشد.
